Smaki

Skandynawia

Zimne, odległe kraje skandynawskie, pomimo surowych uwarunkowań naturalnych i niesprzyjającego klimatu, na przestrzeni wieków wykształciły niespotykaną nigdzie kulturę kulinarną i własną tradycję żywieniową

national-geographic.pl

Skandynawia, to skupisko odległych od nas krajów, do których należą : Dania, Norwegia, Szwecja, a do których zalicza się często również Islandię i Finlandię. Korzeniem kulinarnym i kulturowym północnych państw są wikingowie- wojownicy z okresu VIII-XI wieku, którzy funkcjonowali w bardzo trudnych warunkach naturalnych i handlowych. Pozbawieni wielu podstawowych produktów, dzięki swemu walecznemu usposobieniu wykształcili podwaliny pod to, co dziś nazywa się kulturą Skandynawii.

http://www.google.pl/imgres?q=wiking&um=1&hl=pl&rlz=1G1ASUTCPLPL417&biw=1366&bih=667&tbm=isch&tbnid=GLtcV6r6wrctoM:&imgrefurl=http://www.wakacjezprzewodnikiem.pl/europa/norwegia-przewodnik.html&docid=NWKgH1VbR5-GuM&w=180&h=180&ei=pFlETpZRjN-yBver-e8H&zoom=1&iact=hc&vpx=451&vpy=102&dur=3637&hovh=144&hovw=144&tx=86&ty=63&page=2&tbnh=144&tbnw=144&start=21&ndsp=18&ved=1t:429,r:1,s:21

Na kulinaria państw skandynawskich można patrzeć w dwojaki sposób. Z jednej strony, możemy traktować Skandynawie jako jeden region charakteryzujący się wspólnymi, ogólnymi tendencjami, podobnymi zwyczajami, historią i analogicznym stylem życia. Drugie ujęcie, bardziej ciekawe, ukazuje nam trzy główne kraje Skandynawii: Danię, Szwecje i Norwegię, jako te, które na przestrzeni wieków wykształciły odmienne obyczaje kulinarne o zróżnicowanych upodobaniach żywieniowych.

Kraje skandynawskie charakteryzują się kuchnią, w której zdecydowanie przeważają potrawy mięsne, rybne i kiszone. Ogólną tendencją jest niespotykane nigdzie indziej ( no może tylko w Wielkopolsce) zamiłowanie do ziemniaka. Obszar ten ponadto charakteryzuje się upodobaniem do dziczyzny, a w szczególności do przyrządzania z niej małych kulek mięsnych, pulpetów, które w zależności od regionów nazywają się: frikadeller, köttbullar i kjottkaker. Skandynawia ze względu na szeroki dostęp do wód przoduje w spożyciu ryb. W zależności od regionów, nacisk na dany gatunek jest inny, ale zasadniczo wszystkie ludy północny zajadają się śledziem, łososiem, dorszem i krewetkami. Ryby chętnie się gotuje, jada na surową i marynuje. Popularny jest tu szczególnie łosoś marynowany w koperku, o wdzięcznej nazwie gravlex. To jednak, do czego Skandynawowie przywiązują największą uwagę, to hygge- szczególna atmosfera towarzysząca ucztom- najważniejszy jest przyjazny nastrój podczas wspólnego biesiadowania.

Choć w krajach skandynawskich na pierwszy rzut oka kuchnia z pozoru wyda się być jednolitym tworem o minimalnych zróżnicowaniach, to zgłębianie szczegółów i różnic w poszczególnych państwach, wydaje się być nader interesujące.

Kuchnia Danii

Duńczycy, w swej naturze dali się poznać jako osoby niezwykle gościnne a zarazem oszczędne, co ma bezpośrednie przełożenie w sztuce kulinarnej- dania komponowane są tak, aby nic się nie zmarnowało i by ani odrobina jedzenia nie została wyrzucona. Mogą oni poszczycić się kilkoma oryginalnymi recepturami niepowtarzalnych dań. Do nich w szczególności należy potrawa o wdzięcznej nazwie Biksemad, czyli zasmażane ziemniaki z mięsem mielonym, cebulą i jajkiem. Z kolei flackesteg, to narodowa duma i cecha rozpoznawcza Duńczyków. Jest to dosyć skomplikowane danie, które w mistrzowski sposób mogą przygotować tylko prawdziwi fachowcy kuchenni: tradycyjna pieczeń ze schabu o przepysznej kruchej skórce, uzyskanej z wierzchniej warstwy odpowiednio ponacinanej słoniny. Do tego odświętnego dania podaje się najczęściej zasmażane ziemniaki z dodatkiem cukru (karmelizowany cukier oddaje swój złoto- brązowy kolor ziemniakom, dzięki czemu wyglądają one cudownie). Jeżeli mielibyśmy wyszczególnić jeden smak potraw, który charakteryzowałaby Danię w całej krasie to będzie to posmak wędzony, któremu poddawane są nie tylko ryby i mięsa ale również sery. W Dani zasadniczo nie jada się zup, bo jak głosi ogólne przeświadczenie mieszkańców, są one zbyt pracochłonne. Znane są jednak wyjątki od tej reguły: zimna zupa pomidorowa i tradycyjny rosół na kości szpikowej. Charakterystycznym punktem na pejzażu kulinarnym Dani są niepowtarzalne kanapki z razowego chleba, smorrebrod. Zajada się je chętnie w porze frokost (lunchu), na kolację czy nawet na śniadanie. Przygotowuje się je z marynowaną wieprzowiną, duńskim bekonem, surową wołowiną czy marynowaną na słodko kapustą lub pasztetem.

Szwecja

Szwecja, spopularyzowała pojęcie, które stało się jej znakiem rozpoznawczym na arenie międzynarodowe: chodzi oczywiście o szwedzki stół. Jest to charakterystyczny sposób podawania posiłków, których cała gama, pojawia się na stole w tym samym czasie. Rytuałem przy takim stole, jest obejście go dookoła i nakładania sobie potraw. Są ponoć nawet regulację mówiąc o tym, że do stołu szwedzkiego powinniśmy podchodzić 5 razy, w sumie kosztując 19 potraw.

travelgatesweden.se

Niekwestionowanym królem na tych stołach jest śledż. Sposobów na jego przyrządzanie w Szwecji zna się milion. Najpopularniejszym z nich jest Surströmming, czyli kiszony śledż poddany fermentacji kwasem mlekowym. Tą potrawę przechowuje się przez dłuższy okres czasu w beczkach lub puszkach, czego efektem jest niesamowity jej fetor. Innym popularnym sposobem podawanie ryb jest ich marynowanie podczas którego dodaje się śledziom smaku słodkiego i koperkowego czy nawet podaje się je w pikantnym sosie śliwkowym. Innym sposobem na przyrządzenie ryby jest jej wysuszenie- Lutfisk wysuszoną rybę poddaje się obróbce ługiem, odmacza, a następnie gotuje. Szwecja to również kraj lubujący się w mięsiwach, słynne są tu więc liczne hodowle reniferów. Do popularnych potraw z tych przeuroczych zwierząt należą steki, gulasze i pieczenie. Sposoby ich przygotowania zalicza się do jednych z prostszych na świecie. Zasadniczo używa się tylko masła, soli i koperku. Bardziej wyrafinowanym daniem jest gulasz, do którego zagęszczenia dodaje się roztwór uzyskany z połączenia krwi renifera, śmietany i mąki. W odróżnieniu od Dani, Szewdzi chętnie gotują zupy. Niepowtarzalne a jednocześnie niezmiernie popularne ich rodzaje to: zupa piwna (z jasnym i ciemnym piwem, żółtkiem, skórką pomarańczy oraz żółtą fasolą) i zupa z dzikich róż podawana na słodko z ciasteczkami migdałowymi

Norwegia

Kuchnia norweska słynie z łososi i to one wiodą prym na tutejszych stołach. Sposobów na ich przygotowanie jest cała rzesza, od smażonych w ziołach, gotowanych w winie, pieczonych z szałwią i chrzanem poprzez wędzone, marynowane czy nawet pod postacią budyniu. Prawdziwym przysmakiem jest podawany łosoś z norweską musztardą, która tutaj jest słodsza niż inne gatunki nam znane. Zdecydowanie w diecie norwegów przeważają ryby, i to wszystkie możliwe gatunki.

Słynne są np. torski, czyli dorsze suszone na słońcu, czy rakfish (sfermentowany pstrąg). Równie chętnie spozywa się na tych terenach mięsa. Wyróżnikiem w sposobie ich podawania jest dodawanie wielu sezonowych owoców leśnych ( malin, borówek, jeżyn czy żurawiny). Do najbardziej znanych potraw mięsnych zalicza się: Far i kal (baranina w kapuście); czy Reinsdyrstek (kotlet z renifera). Norwegowie słyną również z wyrabiania znakomitych serów. Ich dumą w tej kategorii są: Jarlsberg (łagodny, o orzechowym smaku i zwartej strukturze); Gjetost i Pultost (oba karmelizowane, słodkie oraz pikantny Nokkelost.

Kuchnia skandynawska połączona jest wieloletnimi tradycjami, które z biegiem czasu równomiernie oddziaływały na kulinaria poszczególnych krajów. Obecnie, jako wyróżnik kuchni Północy, możemy śmiało wskazać łączenie tradycji z nowoczesnością, korzystanie z sezonowych potraw oraz maksymalne wykorzystywanie sowich naturalnych zasobów żywieniowych. Z tego właśnie powodu Skandynawia smakuje rybami, dziczyzną oraz owocami leśnymi.